ورود به بهشت و برخورداری از درجات بالای بهشتی:

از جمله آثار اخروی كه در نتیجه احترام به پدر و مادر برای انسان حاصل می‌شود، رسیدن به بهشت و بهره‌مندی از نعمت‌های فراوان آن است.

خداوند در قرآن سعادت و شقاوت انسان را بسته به اعمال او می‌داند و برای هر یك از اعمال انسان درجه و مرتبه‌ای قرار داده است: «برای هر یك برابر اعمالی كه انجام داده اند درجاتی است، كه پروردگار تو از آنچه می كنند غافل نیست.»(انعام/132)

اگر احترام به پدر و مادر در نزد خدا در مرتبه‌ای بسیار بالا قرار دارد، پس چه پاداشی بهتر و ارزشمندتر از بهره‌مندی از بهشت و درجات بالای آن برای انسان می‌تواند وجود داشته باشد؟

امام باقر(ع) در مورد مؤمنان برخوردار از جایگاه والای بهشتی می‌فرماید: «اگر مؤمنی چهار ویژگی در خود داشته باشد خداوند او را در بالاترین و شریف‌ترین جایگاه قرار خواهد داد: كسی كه یتیمی را پناه داده و بر او پدرانه نظر افكند، كسی كه ضعیفی را مورد ترحم قرار دهد و در حد كفایت به او كمك كند، كسی كه به والدین خود انفاق و با آنان مدارا كند، و آن كه به ایشان نیكی كرده و از نگران ساختن آنها اجتناب نماید».

 

یكی از پیامدهای نیك احترام به والدین، همنشینی با نیكان در آخرت است. بزرگترین آرزو و خواسته اهل‌ ایمان، همنشینی با «ابرار» چه در دنیا و چه در آخرت است. آنان از خدا می‌خواهند كه با نیكان بمیرند و با ایشان محشور شوند: «پروردگارا! گناهان ما را بیامرز و زشتی‌های ما را بپوشان و ما را با نیكان بمیران».

همنشینی با نیكان:

 

كسی كه به خدا ایمان داشته باشد، برای جلب رضایت خدای متعال و برخورداری از فضل و رحمت الهی تمام سعی و تلاش خود را به كار می‌گیرد و با اعمال شایسته، راه رسیدن به رستگاری را می‌پیماید. یكی از آن اعمال نیك، احترام به پدر و مادر است كه سعادت آخرت و همنشینی با نیكان را به‌دنبال خواهد داشت.

 

پیامبر اكرم(ص) در بیان نیكی به پدر و مادر و نتیجه آن در آخرت و روز قیامت می‌فرماید: «كسی كه برای پدر و مادرش حج انجام دهد و یا بدهكاری آنها را بپردازد، خداوند او را در روز قیامت با نیكان بر می‌انگیزد».

 

انسان موجودی است كه همیشه به خداوند محتاج است و همواره در تمام كارها باید به او متوسل شود و از او كمك بخواهد. دعا بهترین وسیله ارتباط بین خدا و انسان است. خداوند بزرگ بندگان خود را به دعا كردن سفارش كرده و وعده استجابت به آنان داده است. چنانكه درسوره بقره می‌فرماید: «دعای دعاكننده را، به هنگامی كه مرا می‌خواند، پاسخ می‌گویم».

 

البته خداوند متعال برای دعا و استجابت آن و همچنین برای درخواست‌كنندگان آن شرایطی قرار داده است كه باید به آن شرایط عمل كرد. در این رابطه پدر و مادر از جمله كسانی هستند كه دعایشان در حق فرزندان خوش رفتار مستجاب می‌شود.

 

اجابت دعای والدین در حق فرزندان:

 

در اهمیت دعا برای فرزندان همین بس كه حضرت امام سجاد(ع) در صحیفه سجادیه، دعای 25 را به فرزندان خود اختصاص می‌دهد و از خداوند نیك بختی آ نها را می‌خواهد.

 

امام صادق(ع) در اهمیت دعای والدین در حق فرزندان می‌فرماید: «خداوند دعای سه كس را رد نخواهد كرد: دعای پدر در حق فرزند در هنگام نیكی به او، دعای پدر بر ضد فرزند (نفرین) هنگامی كه مورد عاق او واقع شود و دعای مظلوم بر ظالم».

 

والدین از نظر اخلاقی و تربیتی بر فرزندان خود تأثیر زیادی دارند. پدر و مادر اولین كسانی هستند كه فرزندان در تمام مراحل زندگی، آنها را به عنوان الگوی خود قرار می‌دهند.

 

بنابراین كسی كه انتظار ادب و معرفت و حق‌شناسی از فرزندانش دارد، باید همین حالت را نسبت به پدر و مادر خودش و بزرگترها نشان دهد، تا كوچكترها هم از او بیاموزند. اگر كسی پدر و مادرش را احترام كرد نتیجه آن را در احترام فرزندانش به خود خواهد دید. اگر فرزند ببیند كه پدر و مادرشان نیكی به والدین را سرلوحه زندگی خود قرار داده‌اند و به آن اهتمام می‌ورزند، او هم نسبت به آنان چنین خواهد كرد.

 

امام صادق(ع) می‌فرماید: «به پدرانتان نیكی كنید تا فرزندانتان به شما نیكی كنند.» (بحارالانوار/ج71/ص65)

موجب نیكی فرزندان:

 

خداوند انسان را به عنوان با ارزش‌ترین گوهر وجود خلق كرد، به او معرفت عطا كرد و میوه محبت و دوستی را در دلش به بار نشاند و خانواده را مكانی امن برای پرورش و آرامش او قرار داد.

از نشانه‌های او آن است كه از جنس خودتان همسرانی برای شما آفرید تا در كنار آنان آرامش یابید و میان شما و همسرانتان علاقه شدید و رحمت قرار داد، بی‌شك در این (نعمت الهی) برای گروهی كه می‌اندیشند نشانه‌های قطعی است.(روم/21)

از این رو خانواده مقدس‌ترین نهاد و اساس رشد و حیات جامعه است و اسلام برای آن اهمیت بسیاری قائل شده، آن را كانون اخلاقی جامعه و زیر بنای اصلی حیات اجتماعی می‌داند.

در اسلام رمز استحكام و ماندگاری خانواده توجه به ارزش‌های متعالی دینی و رعایت ارزش‌های انسانی شناخته شده است و برای هر یك از افراد در خانواده مسئولیت و وظایفی قرار داده و همه اعضای خانواده را موظف به رعایت این اصول كرده است. در این صورت است كه محیط خانواده محیطی پربار و سالم خواهد بود.

اشاره:

از مهم‌ترین تكالیفی كه در قرآن به آن سفارش فراوان شده و در آموزه‌های اسلامی نیز به عنوان یك فضیلت اخلاقی شناخته شده است؛ احسان و احترام به پدر و مادر است چنان كه خداوند متعال در قرآن می‌فرماید: جز خداوند یگانه را پرستش نكنید و به پدر و مادر احسان كنید.(بقره/83)